مشهد [ است ] تازه ساخته و « آلافرنگ » است . ميرزا عبد الرسول قوام الحكما همراه مشير السلطنه است . با خازن الممالك پسر آقا غلامحسين خزانه خازن الممالك مرحوم خيلى صحبت داشتيم . بسيار دلتنگ است از اين وضعها . اما باز شكر مىكرد كه در جوار همچو بزرگوارى است . تبعيديها مجد الاسلام كرمانى و ميرزا حسن رشديه و يك نفر ديگر « 1 » كه مىآوردند مغلولا به كلات بردند . جناب سعيد السلطنه هم كه تازه پانزده روز بود از مكه آمده بود او را هم خارج كردند و به مشهد آمد . ملكى در جام به شراكت امير بهادر جنگ وزير دربار گرفته و آنجا رفته است . خالصه بوده و تيول سوار بوده . به قهر و جبر تصاحب نموده‌اند . اگر پيش ببرند و دوامى بكند مىگويند خيلى منافع خواهد داشت . جمعى ديگر [ را ] هم از طهران به اردبيل و جاهاى ديگر برده‌اند . سهم مشهد مقدس ديگر از اين بيشتر نمىشود . دو نفر همراهان ما يكى همشيرهء حاجى زهرا سلطان ، ديگرى دايهء خانم اولى به خانهء حسن خان پسرش و دومى به خانهء شوهرش رفتند . گلين خانم زياد شد ، بسيار خنده مىكنند ، با صداى خشن بسيار كلفت . خانهء زيارتى پنجشنبه 12 - آخر الامر خانهء ميرزا رحيم كرايه شد . ماهتابى و اطاقى براى بيرونى دارد . اطاق اندرون هم « مبله » است . او مىگويد بيست تومان من [ گفتم ] پانزده . تا چه وقت دعوا طى شود . زيارت هم خودش بايد بخواند . در اينجا رسم است خانهء هر زيارت‌نامه‌خوان كرايه شد زيارت با اوست . شهر مشهد شهر مشهد كوچك نيست . بايد هشتاد الى صد هزار جمعيت داشته باشد . بازارش معمور ، رو به ترقى و آبادى است . تركها خانه‌هاى خوب ساخته و مىسازند . تجارت روس از راه عشق‌آباد خيلى رواج دارد . تبعهء بسيارى هم به هم زده‌اند . قونسول روس و انگليس عمارت و باغ عالى دارند . دستگاه قونسول اين‌جا از سفارت طهران بيشتر است . هريك يكصد نفر قزاق و نيزه‌دار هندى مستحفظ دارند .

--> ( 1 ) - سومى ميرزا آقا اصفهانى معروف به « نفتى » بود . ( ا . ا . )